thumb|Hertog van Edinburgh met berenmuts thumb|Belgische grenadiers in ceremoniële dienst met berenmuts thumb|Berenmuts met schubketting, metalen voorplaat, wit kwastje, oranje kokarde en witte pluim van het Garderegiment Grenadiers, Nederland thumb|Vaandelwacht grenadiers, Nederland
Een berenmuts is een ceremonieel, militair hoofddeksel. De naam 'berenmuts' wordt meer specifiek gebruikt om de zwarte bonten grenadiersmuts (van "berenbont") mee aan te duiden. Tot de Eerste Wereldoorlog was de berenmuts een onderdeel van het dagelijks uniform, daarna werden deze hoofddeksels vooral nog voor ceremoniële doeleinden gedragen. Tijdens de napoleontische oorlogen beschermden de berenmutsen tegen sabelhouwen van cavalerie.
De kolbak is een berenmuts die gedragen wordt door huzaren en andere beredenen. De kolbak is meestal voorzien van opvallende gekleurde vangkoorden, kokardes en kolbakzak.
De talpa is een berenmuts die gedragen wordt door artilleristen. Hij is een halfhoge kolbak zonder kolbakzak,Ensie.nl, Talpa, “ook: talpak [Fr. talpack] eertijds bep. militair hoofddeksel van de Ned. veldartillerie, gelijkend op een kolbak (z.a.) zonder zak (halfhoge kolbak). 1993”] en duidelijk lager en cilindrischer dan de grote berenmuts van de grenadiers.Ministerie van Defensie, Specificaties militair ceremonieel bijzetting Prins Bernhard (2004) Ministerie van Defensie, Ceremoniële Tenuen
Fabricage De fabricage hangt af van de vorm. Zo is de Belgische berenmuts niet dezelfde als de Britse. Op berenmutsen zijn vaak versierselen aangebracht, zoals een metalen voorplaat met het regimentsembleem, pluimen of andere emblemen.
Regimenten die berenmutsen dragen België Koninklijk escorte te paard, België Regiment van de Grenadiers, België Nederland Grenadiers, Nederland Koninklijke Marechaussee, Nederland (kolbak) Regimenten Huzaren, Nederland (kolbak) Korps Rijdende Artillerie (kolbak) Verenigd Koninkrijk Grenadier Guards Coldstream Guards Scots Guards Irish Guards Welsh Guards King's Troop, Royal Horse Artillery (kolbak) Canada Governor General's Foot Guards Canadian Grenadier Guards Andere Koninklijke Lijfwacht van de Zweedse koning Koninklijke Lijfwachten van de Deense Koningin
Zie ook Kolbak Helmhoed Sjako
Categorie:Hoofddeksel