De cirkelvormige walvlakte Plato is een inslagkrater op de naar de Aarde toegekeerde kant van de Maan. Hij bevindt zich net ten noorden van de noordoostkust van de maanzee Mare Imbrium, aan het westelijke uiteinde van de Montes Alpes. De kraterbodem of depressie heeft een relatief lage albedo waardoor deze donker afsteekt tegen het omringende ruige oppervlak.

Plato werd circa drie miljard jaar geleden gevormd. De kraterrand is onregelmatig, met pieken tot een hoogte van 2 km, die - bij laagstaande zon - opvallende schaduwen werpen op de kraterbodem.

miniatuur|none|De locatie van Plato op de maan

Naamgevingen Deze cirkelvormige walvlakte kreeg doorheen de geschiedenis van de selenografie verschillende benamingen. De huidige en door de Internationale Astronomische Unie (IAU) goedgekeurde benaming Plato werd gegeven door de Italiaanse astronoom Giovanni Battista Riccioli (1598-1671). Johannes Hevelius echter gaf aan deze walvlakte de benaming Lacus Niger Major (het grote donkere meer). Michael van Langren gaf er de benaming Lacus Panciroli aan.

Plato zeta Het ogenschijnlijk blokvormige fragment aan het westzuidwestelijk gedeelte van Plato's rand heeft de aanduiding Plato zeta gekregen. Deze aanduiding is nog te zien in sommige maanatlassen zoals The Times Atlas of the Moon, 1969, plate 9.

Plato M Net ten westnoordwesten van Plato is tijdens volle maan het opvallend helderwit tot zelfs helder lichtblauwkleurig komvormig inslagkratertje Plato M te bemerken.

Transient Lunar Phenomena (TLP) miniatuur|De maankater Plato gezien vanaf de aarde onder goede atmosferische omstandigheden met kleine kratertjes op de vloer. miniatuur|De letter C geeft de locatie van Plato aan, ten opzichte van de Mare Imbrium

Plato is een trekpleister voor maanwaarnemers die op zoek zijn naar Transient Lunar Phenomena (TLP). In het verleden werden meldingen gemaakt van de tijdelijke onzichtbaarheid van de kleine kratertjes op de vloer van deze krater, en werd dat verschijnsel toegeschreven aan de aanwezigheid van een mistlaag in de krater. Andere keren werden kort na de lokale zonsopkomst of kort voor de lokale zonsondergang vreemdsoortige vormveranderingen gezien in de schaduwpieken veroorzaakt door de heuvelachtige rand van de krater. De reden waarom zoveel TLP verschijnselen werden waargenomen in Plato is het donkere en bijna perfect cirkelvormige voorkomen van deze krater, hetgeen een blikvanger vormt voor maanwaarnemers met telescopen.

Ancient Newton De door lava overspoelde kraterrestant net ten zuiden van Plato, waarvan de onvolledig bewaard gebleven rand wordt bepaald door de heuvelberg Mons Pico en de zich ten westen ervan bevindende groep heuvelbergen die bekend staan als Montes Teneriffe, alsook nog door een boogvormige heuvelrug ten zuidoosten van deze overspoelde kraterrestant, werd door Johann Hieronymus Schröter Newton genoemd. De benaming Newton werd echter door Johann Heinrich von Mädler en Wilhelm Beer verplaatst naar een krater omstreeks de zuidpool van de maan. De kraterrestant ten zuiden van Plato bleef bij Engelstalige maanwaarnemers bekend als Ancient Newton. Thomas William Webb, Celestial Objects for Common Telescopes - Volume 1: The Solar System, page 139 (The Moon - Third Quadrant, Newton).

Literatuur en maanatlassen Mary Adela Blagg: Named Lunar Formations. T.W. Webb: Celestial Objects for Common Telescopes, Volume One: The Solar System (met beschrijvingen van telescopisch waarneembare oppervlaktedetails op de maan). Tj.E. De Vries: De Maan, onze trouwe wachter. A.J.M. Wanders: Op Ontdekking in het Maanland. Hugh Percy Wilkins, Patrick Moore: The Moon. Times Atlas of the Moon, edited by H.A.G. Lewis. Patrick Moore: New Guide to the Moon. Harold Hill: A Portfolio of Lunar Drawings. Antonin Rukl: Moon, Mars and Venus (pocket-maanatlasje, de voorganger van Rukl's Atlas of the Moon). Antonin Rukl: Atlas of the Moon. Harry De Meyer: Maanmonografieën (Vereniging Voor Sterrenkunde, 1969). Tony Dethier: Maanmonografieën (Vereniging Voor Sterrenkunde, 1989). Ewen A. Whitaker: Mapping and Naming the Moon, a history of lunar cartography and nomenclature. The Hatfield Photographic Lunar Atlas, edited by Jeremy Cook. William P. Sheehan, Thomas A. Dobbins: Epic Moon, a history of lunar exploration in the age of the telescope. Ben Bussey, Paul Spudis: The Clementine Atlas of the Moon, revised and updated edition. Charles A. Wood, Maurice J.S. Collins: 21st Century Atlas of the Moon.

Zie ook Lijst van kraters op de Maan

Categorie:Inslagkrater (Maan)