Gapende haarmuts (Orthotrichum shawii) is een plantensoort uit de haarmutsfamilie (Orthotrichaceae).
Determinatie Gapende haarmuts is een topkapselmos dat een hoogte kan bereiken van maximaal 4 cm. De plant heeft een lichtgroene tot olijfgroene kleur. De stengelbladen zijn stijf en lancetvormig, met omgebogen randen en een korte punt. De cellen aan de basis zijn langgerekt en hebben dikke wanden. De plant heeft geen gespecialiseerde aseksuele voortplanting en is gonioautoïch, wat betekent dat zowel mannelijke als vrouwelijke geslachtsorganen op dezelfde plant voorkomen. De kapselsteel is maximaal 0,4 mm lang. De capsule is ovaal tot cilindrisch-ovaal, met een oppervlak dat vaak glad of licht geribbeld is. De peristoom bestaat meestal uit zestien teruggebogen tanden die ruw of papillose zijn. Sporen zijn 14–17 µm groot. Flora of North America
Ecologie Gapende haarmuts is een pioniersoort die epifytisch groeit op de schors van bomen en struiken.BLWG Verspreidingsatlas Mossen De soort is onder andere bekend van wilg en populier.
Verspreiding In Nederland is gapende haarmuts zeer zeldzaam. Het werd in Nederland voor het eerst gevonden in 2000 in het Horsterwold (nabij Zeewolde). In 2002 werd hier vlakbij een tweede populatie ontdekt. Daarna is in 2006 zeer karig materiaal verzameld bij Ureterp (bij Drachten). Op de locatie bij Zeewolde is de soort met zekerheid verdwenen.
Categorie:Orthotrichales Categorie:Mossoort