De Renaissanceschool is een Nederlandse basisschool op levensbeschouwelijke grondslag; zij is gelieerd aan het Renaissance Instituut en Forum voor Democratie, een politieke partij. (2024), “The Anti-Woke Academy”: Dutch Far-Right Politics of Knowledge About Gender, Cambridge University Press De school valt onder het bijzonder onderwijs.
De school maakt deel uit van Thierry Baudets streven een 'maatschappelijk ecosysteem' op te bouwen; een eigen zuil van Forum voor Democratie. Die zou naast de politieke partij bestaan uit onder meer bedrijven, een uitgeverij, een jongerenafdeling en scholen, en in de toekomst mogelijk uit een 'parallel financieel systeem'. Baudet stelt dat zonder een dergelijk ecosysteem de politieke verandering die volgens hem noodzakelijk is "voor het overleven van ons volk en onze beschaving" niet mogelijk is. Eigen scholen zouden hierbij een eerste stap voor de FVD zijn op weg naar een parallelle samenleving, Forumland genoemd. De Renaissanceschool zou hierbij als broedplaats van ambtenaren en specialisten fungeren die later het Forumgedachtegoed kunnen uitdragen.. Hetzelfde artikel met andere foto's: Renaissanceschool van FvD opent het nieuwe schooljaar met vier leerlingen: ‘Je hebt als school nog niet de geloofwaardigheid die je hebt als je al langer bestaat’, het Parool, 17 augustus 2026. Geraadpleegd op 18 augustus 2026
De eerste school werd in 2022 in Almere Haven geopend, maar werd in 2024 opgeheven door gebrek aan financiering. In augustus 2026 heeft de school in Almere Poort een nieuwe start gekregen.
Geschiedenis
In 2019 werd bericht over Baudets ambitie een brede beweging, een nieuwe zuil, te creëren, welke uiteindelijk tot een parallelle of gesloten samenleving zou moeten leiden. Om dit te verwezenlijken sprak hij in de loop van de tijd onder meer van een eigen week- of dagblad, een eigen woningbouwvereniging voor FVD-leden, een eigen betalingssysteem met een Forum-cryptomunt, eigen scholen en een datingapp. Een stap op weg naar dit Forumland werd gezet met de opening van een basisschool.
In de zomer van 2022 diende de Tocqueville Stichting bij de Dienst Uitvoering Onderwijs aanvragen in voor de start van vijf privé-basisscholen, die waren voorzien in Den Haag, Tilburg, Hoogeveen, Apeldoorn en Almere., Forum voor Democratie wil basisschool starten in Tilburg, Omroep Brabant, 1 juli 2022, FvD dient plannen in voor woke-vrije 'Renaissancescholen', Trouw, 6 juli 2022 Alleen in laatstgenoemde plaats werd uiteindelijk een basisschool gestart.
2022–2024: eerste poging De basisschool ging eind augustus 2022 met vier kinderen en een leerkracht van start, in een gehuurd scoutingsgebouw in Vroege Vogelbos, Almere Haven. De komst van deze school was omstreden vanwege uitspraken van Forum voor Democratie, die racistische en antisemitische complottheorieën zouden zijn. De vrees was dat kinderen geïndoctrineerd zouden worden met dit gedachtegoed. In eerste instantie werd de locatie van de school geheimgehouden. Het werd echter bekend en een dreigbrief met de tekst "Fascisten opgerot!!" werd bij de ingang van de school aangetroffen.
De school ontving in januari 2023 na de voor nieuwe scholen gebruikelijke twee bezoeken van de onderwijsinspectie een positief advies.Inspectie heeft Renaissanceschool erkend, Almere deze week, 29 november 2022
Na twee schooljaren, in de zomer van 2024 – de school had toen 17 leerlingen – was de school gedwongen te sluiten: de particuliere school werd bekostigd met ouderbijdragen en donaties, maar trok onvoldoende leerlingen om voor rijksbekostiging in aanmerking te komen. Volgens toenmalig schoolvoorzitter Ralf Dekker waren ook alternatieve financieringsmogelijkheden niet haalbaar. Omdat ook de partij haar handen van de school trok, werd de Renaissanceschool formeel opgeheven. Tien leerlingen vonden een andere school. De ouders van de overige zeven leerlingen kozen ervoor zelf de kosten te dragen en een schooltje onder de naam Futurum in een kantoorpand aan de Markerkant in Almere voort te zetten.
2024–2026: pauze De sluiting van de eerste Renaissanceschool betekende echter niet het einde van het initiatief. Het schoolbestuur sprak van een pauze van twee jaar en verkende een nieuwe aanvraag voor overheidsfinanciering.
De relatief nieuwe Wet meer ruimte voor nieuwe scholen bracht uitkomst op de vraag hoe de Renaissanceschool alsnog gefinancierd kon worden. De school werd in 2026 de eerste basisschool die via deze toen nog recente wet de mogelijkheid van een marktonderzoek (als alternatief voor de verzameling van honderd ouderverklaringen) voor de overheidssubsidie benutte: de initiatiefnemer (Tocqueville Stichting) kon op basis van de bevolkingsgroeiprognoses in Almere aannemelijk maken dat er voldoende leerlingenpotentieel was.
2026: nieuwe start miniatuur|Boven de ingang van de school is Rafaëls School van Athene te zien. De Renaissanceschool heeft op 17 augustus 2026 in een pand in Almere Poort een nieuwe start gemaakt. Dezelfde artikel in het Parool, maar met andere foto's. Van de achttien aanmeldingen die een kleutergroep (groep 1) zouden vormen, waren er zes daadwerkelijk ingeschreven en verschenen hiervan de eerste dag vier leerlingen. Twee andere leerlingen zouden later in het schooljaar instromen.
Schoolvisie
Levensovertuiging miniatuur|De kaart van koloniaal Nederlands-Indië die in de Verwonderkamer hangt. De school is gebaseerd op de overtuiging dat het oude Europa beter was dan het nieuwe. De school wil hierbij een positief beeld van het Nederlandse koloniale verleden bijbrengen. Die levensovertuiging komt volgens de school mede tot uitdrukking in de nadruk die zij legt op de klassieke en Europese cultuur en traditionele basisvaardigheden. De leerkracht staat centraal en vertelt onder meer verhalen uit de volkscultuur. De basisgedachte is het stimuleren en ontwikkelen van een vaardige, nieuwsgierige, open en onderzoekende geest. Volgens de school is het daarbij van belang leerlingen te leren hoe te denken en niet wat te denken.
Er zou geen woke-denken in de lesstof zijn verwerkt en weinig aandacht wordt besteed aan onderwerpen als de klimaatcrisis, gender en lhbt, en aan een negatieve benadering van de witte man. De school zegt niet mee te willen doen aan wat zij omschrijft als te vroege seksuele voorlichting, klimaathysterie en coronapaniek. Ook wil de school tegenwicht bieden aan hedendaagse architectuur, moderne kunst en ideeën over immigratie.
Bij aanname van nieuwe leerlingen wordt gekeken naar of de ouders de levensovertuiging van de school voldoende onderschrijven. Zoniet, dan zou er geen plek zijn voor hun kind.
Didactiek De school kiest voor een traditionele inrichting van het onderwijs, met nadruk op basisvaardigheden als lezen, schrijven, hoofdrekenen, kunst, muziek en Europese geschiedenis. De leerlingen dragen een schooluniform en er wordt geen gebruikgemaakt van digitale hulpmiddelen zoals laptops, digiborden en Schooltv, omdat deze volgens de school afleiden van het onderwijs.
De school stelt voorts dat in het reguliere onderwijs te veel aandacht uitgaat naar leerlingen die achterblijven en hulp nodig hebben, waardoor de ontwikkelingskansen van de meest begaafde leerlingen zouden worden beperkt. Zij kiest naar eigen zeggen voor excellentie als uitgangspunt: door de lat hoog te leggen en de meest begaafde leerlingen ruimte te geven zich optimaal te ontwikkelen, zou de rest van de groep worden meegetrokken. Voor leerlingen die niet naar verwachting meekomen, biedt het schoolprofiel verschillende ondersteuningsprogramma's aan. Bij aanhoudende of grotere leerachterstanden kunnen verdergaande ondersteunende maatregelen worden ingeschakeld.
De school wil bij de keuze van didactische werkvormen rekening houden met volgens haar bestaande psychologische en biologische verschillen tussen jongens en meisjes. Zo zouden jongens bij een rekenles bijvoorbeeld meer bewegingsgerichte en meisjes meer coöperatieve werkvormen aangeboden kunnen krijgen. Het zou echter niet om een strikt onderscheid gaan en er wordt ook rekening gehouden met individuele behoeften van de leerlingen.
Organisatie miniatuur|Relatiediagram van de Renaissanceschool binnen het netwerk van Forum voor Democratie. Het schoolbestuur van de Renaissanceschool wordt gevormd door de Tocqueville Stichting. Via deze stichting is de school zowel ideologisch als personeel gelieerd aan Forum voor Democratie en zijn wetenschappelijk bureau, het Renaissance Instituut.
In 2026 bestaat het onderwijsteam uit een schoolleider die tevens docent is; een leerkracht basisonderwijs; en een docent, die tevens evenementencoördinator en vertrouwenspersoon is.
Ideologie In 2022 werd aangekondigd dat de Renaissancescholen onderwijs zouden aanbieden "in de geest van de levensbeschouwelijke visie en kernwaarden van het Renaissance Instituut", dat destijds onder leiding stond van Paul Cliteur. Tocqueville-bestuurder Ralf Dekker omschreef de scholen daarbij als onderdeel van de door FVD nagestreefde bredere beweging of 'nieuwe zuil'.
Personele verwevenheid Sinds de oprichting van de Tocqueville Stichting in 2021 was er reeds sterke personele verwevenheid met zowel FVD als het Renaissance Instituut. Toen maakten FVD-politici Ralf Dekker en Pepijn van Houwelingen en toenmalig directeur van het Renaissance Instituut Peter van Duijvenvoorde deel uit van het bestuur van de stichting. Van Duijvenvoorde werd later Tweede Kamerlid voor FVD en is sinds de zomer van 2024 zowel voorzitter van de Tocqueville Stichting als directeur van het Renaissance Instituut. Van Houwelingen is secretaris van de Tocqueville Stichting en penningmeester van het Renaissance Instituut, terwijl Dekker bestuurslid is van zowel de Tocqueville Stichting als het Renaissance Instituut. Ook Van Houwelingen en Dekker zijn Tweede Kamerlid voor FVD.
Binnen de schoolorganisatie is schoolleider Douwe Filz tevens fractievertegenwoordiger van FVD in de Amsterdamse gemeenteraad. Leerkracht Moriah Hartman is sinds 2022 in Haarlem gemeenteraadslid namens de FVD. Docent Yvonne Daamen is sinds 2022 betrokken bij de ontwikkeling van het Renaissance-onderwijs. Bij de Eerste Kamerverkiezingen van 2023 stond zij op de kandidatenlijst van Forum voor Democratie.
Kritiek
Marktonderzoek Voor de aanvraag van overheidsbekostiging maakte de Tocqueville Stichting gebruik van de mogelijkheid om de verwachte belangstelling voor een nieuwe school door middel van een marktonderzoek aan te tonen. Hiervoor werden enquêtes gestuurd naar ongeveer 35.000 adressen in en rond Almere Oosterwold. In totaal namen 258 ouders van kinderen van twee tot en met vier jaar aan het onderzoek deel. Voor 18 kinderen werd een voorkeur voor de Renaissanceschool uitgesproken. Met toepassing van de wettelijk voorgeschreven berekeningsmethode en de verwachte bevolkingsgroei werd dit omgerekend naar 365 leerlingen in 2035, boven de voor Almere geldende stichtingsnorm van 277 leerlingen.
Dit onderzoek kreeg achteraf de nodige kritiek, omdat het misleidende vragen bevatte en geen representatief beeld gaf van de school of de interesse in het aangeboden onderwijssysteem. Zo werd gewezen op de zeer lage respons. Voorts zou uit de vragenlijst niet blijken dat de Renaissanceschool aan Forum voor Democratie was gelieerd; het werd in de enquête de school omschreven als zijnde voor "degelijk onderwijs" op basis van klassieke en moderne onderwijstechnieken, hetgeen voor alle reguliere scholen van toepassing is. Niet gemeld werd dat er verschillende lesmethodes voor jongens en meisjes zou worden aangeboden. Daarnaast was het onderzoek gericht op ouders in en rond Oosterwold, terwijl de school uiteindelijk in Almere Poort werd gevestigd. Het ministerie van Onderwijs stelde desalniettemin dat het marktonderzoek aan de wettelijke eisen voldeed.
Overheidssubsidie