miniatuur|De band Journey AOR is een muziekstijl. Het is een subgenre van rock en schurkt dicht aan tegen hardrock. OOR's Pop-encyclopedie spreekt van een 'gedistingeerde rocksoort, die niet zelden raakvlakken met symfonische- en glamrock vertoont'.
Bekende bands zijn Journey, REO Speedwagon, Boston, Foreigner, Styx, Toto, Survivor en Kansas. De meeste van deze bands worden in de jaren '70 populair door airplay op FM-radiostations als KPPC-FM (Los Angeles) en WNEW-FM (New York) en door constant te toeren.
De naam AOR AOR stond oorspronkelijk voor ‘album-oriented rock’, maar ook de namen 'adult-orientated rock' en 'adult-oriented rock' worden gegeven. Geleidelijk verloren de letters van het initiaalwoord AOR hun betekenis (zie 'Het loslaten van 'album georiënteerd'). In plaats daarvan heeft men het simpelweg over AOR, consequent op zijn Engels uitgesproken. Het wordt fonetisch als 'eɪ oʊ ɹ' geschreven en voor Nederlandstaligen klinkt het het meest als EE OO AHR.
Oorsprong Het genre is in de jaren ’70 ontstaan. De oorsprong van AOR is gelegen in een zekere spanning tussen verschillende partijen, zoals muziekproducenten, platenlabels, radiostations en muzikanten. Sommige artiesten, die niet enkel voor een geijkt hitformaat wensten te schrijven, maar meer geïnteresseerd waren in het opnemen van goede albums besloten hier open kaart over te spelen: Album geOriënteerde Rock (AOR).
'Album georiënteerd' Een goed voorbeeld van zo'n gespannen situatie is de gang van zaken rondom het uitbrengen van het album Leftoverture door de groep Kansas in oktober 1976. Er zou geen geschikte single op dit album staan. In november 1976 wordt dan toch Carry on wayward son als single van dit album uitgebracht. Het nummer is met een a capella intro, opvallende ritmewisselingen en een lengte van 5.26 minuten inderdaad geen typische single. Er verschijnt ook een single-edit van 3.26 minuten. Veel Top 40-stations draaien echter de album-versie.Salina Journal March 20, 1977 "Kansas is a National Act Now" by Richard L Lewsi p.21 Hoewel het nummer aanvankelijk alleen in de Verenigde Staten en Canada een hit wordt, groeit het later uit tot een van de eerste AOR-klassiekers.
Het loslaten van 'album georiënteerd' Met terugwerkende kracht kan men dit 'album georiënteerd' zien als een fase in de ontwikkeling van AOR. Zo kent een album als The Seventh One door Toto nummers waarvan de hitpotentie meteen duidelijk aanwezig is, zoals Stop Loving You. Er staat met Home of the Brave echter ook een relatief lang nummer op dat men als 'album georiënteerd' aan zou kunnen merken. Het wordt - net als Carry on wayward son destijds - eveneens een populair nummer.Steve Lukather Official Website - Essay. Gearchiveerd op 27 maart 2023. Voor hedendaagse AOR-albums is het gebruikelijk om - net als op The Seventh One - te streven naar een mix van hitgevoelig en 'album georiënteerd'. Het uitleggen van AOR als enkel 'album georiënteerde rock' is hiermee iets dat definitief tot het verleden behoort.
Is AOR commercieel? In Nederlandstalige bronnen wordt voor AOR soms de term 'commerciële hardrock' gebruikt. Albums van de hardrock- en AOR-groepen Wicked Sensation en Heavens Edge viel dit lot ten deel. Internationaal circuleren er met de Nederlandse naam 'commerciële hardrock' vergelijkbare namen, waarmee op de keper beschouwd AOR wordt bedoeld. Een voorbeeld daarvan is de neerbuigende term 'corporate rock' ('bedrijfsrock'). Gebruikers van de term 'corporate rock' schilderen AOR af als een muziekstijl, die wordt bedacht door zakenmensen in plaats van door (beroeps)muzikanten. Minder misprijzend is de vooral in de Engelstalige wereld gebruikte term ‘arena rock’ voor AOR. Een enkele bron maakt overigens een onderscheid tussen AOR en arena rock, bijvoorbeeld de Italiaanstalige Wikipedia, zoals blijkt uit het overzicht van bands daar. Merk op dat een groot aantal bands op beide lijsten voorkomt, zoals Asia, Boulevard, Loverboy en Michael Schenker Group. De naam ‘arena rock’ doet vermoeden dat al deze bands het zich kunnen veroorloven om in arena’s op te treden. Dat is niet zo, maar er zijn zeker artiesten, die met deze muziek de grote arena’s bereikt hebben.
Wat volgens 'De Hit Encyclopedie' tot het jaar 1986 in ieder geval niet lukte: met AOR scoren van een nummer 1-hit in de Nederlandse Top 40 of de Vlaamse Radio2 Top 30. Zelfs hits die het in de NPO Radio 2 Top 2000 steeds opnieuw goed doen, als 'Africa' en 'Rosanna' van Toto bleven destijds steken op de tweede, respectievelijk derde plaats in de Nederlandse Top 40. 'The Final Countdown' van Europe wordt uiteindelijk de eerste AOR-nummer 1-hit (zowel in Nederland, als in België). Artiesten die later nog met AOR-nummers in Nederland en België een nummer 1-hit behalen, zijn Bryan Adams en Bon Jovi. Michael Bolton scoort er een in België, Scorpions een in Nederland.
Tijdlijn Jaren '70: het begin AOR ontwikkelt zich in de jaren '70, als rockbands aan populariteit beginnen te winnen. Aan de ene kant proberen muzikanten met meer aandacht voor de refreinen en minder lange instrumentale passages een groter publiek aan te spreken. Aan de andere kant zijn radiostations bereidwilliger om nummers uit te zenden, die langer duren dan drie minuten. Dit geldt voor zowel de stevigere nummers, als de power ballads. Met de opkomst van punk aan het eind van de jaren '70 verliest AOR aan populariteit en verdwijnt het grotendeels uit de (Nederlandse en Vlaamse) hitlijsten.
Jaren '80 Kentering Na de voor AOR moeilijke jaren 1979 en 1980 komt er een kentering. Frankie Sullivan van Survivor omschrijft het als volgt: "In de jaren zeventig lag de focus op de muzikanten – lange solo's en jamsessies bepaalden wat er op het podium gebeurde. In de jaren tachtig kwam het nummer wat meer op de voorgrond. Goede muzikanten waren er nog steeds, maar mensen wilden liedjes horen die de soundtrack van hun leven vormden. Van 1983 tot 1988 was het een waar genoegen om naar de radio te luisteren.Melodic-Rock-Special: Juke Box Heroes. In: Eclipsed Rockmagazin. Nr. 86. Sysyphus Verlags GmbH, Oktober 2006, p. 41."
Hoogtijdagen AOR-bands miniatuur|De band Europe Succes hebben achtereenvolgens de albums 'Hi Infidelity' (REO Speedwagon, uitgebracht in 1980, in de Nederlandse Album top 100 in 1981), 'Escape' (Journey, 1981) en 'Toto IV' (Toto, 1982). De populariteit van het genre gaat naar een hoogtepunt in 1986. Kort na elkaar komen dan de albums 'The Final Countdown' door Europe en 'Slippery When Wet' door Bon Jovi uit. Eerstgenoemde wordt een groot succes in Europa en Nieuw-Zeeland en laatstgenoemde zelfs wereldwijd. Andere AOR-artiesten, zoals Giant en het aan Journey gelieerde Bad English profiteren hiervan.
Bands die hun stijl aanpassen Tegelijkertijd zien we hoe groepen, die altijd als hardrockbands bekend stonden, hun stijl in de richting van AOR aanpassen en daar groot succes mee hebben. Voorbeelden hiervan zijn Def Leppard en Scorpions met de albums 'Hysteria', respectievelijk 'Crazy World'. Om aan te haken bij de trend laat de Amerikaanse band Heart haar typische folk-invloeden (tijdelijk) achterwege en kiest voor een AOR-geluid. Niet zonder gevolgen: het album 'Bad Animals' verkoopt uitstekend en het daarvan afkomstige Alone wordt eerst een wereldhit en later een evergreen.. Ook een band die voorheen progrock maakte als Barclay James Harvest pikt met een album als 'Face to Face' een graantje mee. Iets soortgelijks geldt tot op zekere hoogte voor de Nederlandse band Kayak. In het begin van de jaren zeventig starten ze als een pure progband, met lange nummers als 'Lovely Luna'. Vanaf het album 'Phantom of the Night' (met hun grootste hit 'Ruthless Queen') zijn die lange tracks verdwenen en heeft men een stap in de richting van AOR gezet.
Vanaf de jaren '90: tanende belangstelling De jaren '90 kenmerken zich door de opkomst van grunge en britpop. Grunge is een genre dat beïnvloed is door punk en metal, terwijl britpop meer teruggrijpt naar de jaren '60. De interesse voor AOR neemt af en komt uiteindelijk terecht in verschillende niches. In diezelfde tijd komt internet op, waardoor websites en (later) internetradio belangrijk worden. In België start in 1989 Rock Report met een tijdschrift/website om vanaf 2002 enkel als website verder te gaan. In 1999 begint Munich's Hardest Hits, als een van de eerste, een internet-radiostation. Beide organisaties zijn gespecialiseerd in zowel AOR, als hardrock.
Grote labels verliezen hun belangstelling voor AOR. Bands die toch met deze stijl door willen gaan, komen terecht bij kleine, in AOR gespecialiseerde labels als Now & Then, Seagull International, MTM en Frontiers Music. Serafino Perugino, oprichter van Frontiers Music, noemt zijn label naar het album 'Frontiers' van Journey. Die groep is misschien wel het archetype van een AOR-band.
Verschillen hardrock/AOR/West Coast sound/yacht rock Veel AOR-bands hebben hun eigen specifieke stijl. Desalniettemin kunnen ze apart worden gezet van een andere dominante stroming in de jaren zeventig, die er dicht tegenaan schurkt: hardrock. In de documentaire ‘The nine lives of Ozzy Osbourne’ klinkt op zeker moment op de achtergrond de hit ‘Paranoid’ van Black Sabbath, een nummer dat sommigen hardrock en anderen metal zullen noemen, maar zeker geen AOR is. Producer Rick Rubin zegt op dat moment in de documentaire: “Het mooie aan Ozzy’s (de zanger) bereik is dat hij zo kan zingen dat de gitaren een groot monster zijn waar hij bovenop kan dansen”. Dit citaat geeft treffend een stijlkenmerk van hardrock weer: een genre waarbij zang en elektrische gitaren tegelijkertijd om de volle aandacht vragen. Zet hardrocker ‘Paranoid’ naast een typisch AOR-nummer als ‘Message of Love’ van ‘Trial by fire’ door Journey. Ook Journey heeft een gitarist in de gelederen, maar tijdens de coupletten van dit nummer is de gitaar nauwelijks of niet hoorbaar. Hierdoor krijgt de zanger alle ruimte om te excelleren en hoeft hij niet de competitie met de gitaar aan te gaan. Bij AOR hoor je meer toetspartijen en juist minder frequent de voor hardrock zo typerende powerakkoorden. Veel hardrock-bands nemen liever een tweede gitarist op in de bezetting, dan een toetsenist. Bij AOR-groepen is dat precies andersom.
West Coast sound/yacht rock Een enkele Nederlandstalige bron schrijft over "West Coast sound" of "yacht rock", twee namen voor hetzelfde subgenre. Hoewel deze muzieksoort populair was van midden jaren '70 tot midden jaren '80 werd de term "yacht rock" pas gemunt met het uitkomen van de online videoserie Yacht Rock in 2005. Deze serie bracht de muziek in verband met het populaire Zuid-Californische tijdverdrijf varen. John Crace noemt dit subgenre 'de perfecte soundtrack voor luisteraars die het Watergateschandaal en de Vietnamoorlog probeerden te negeren'. Bekende artiesten zijn Stevie Nicks van Fleetwood Mac, Bill Champlin van Chicago, Player, Young Gun Silver Fox en Mike Della Bella Project. Nog sterker dan bij AOR wordt de West Coast sound gecreëerd vanuit de gedachte dat het gitaarwerk de zang niet in de weg mag zitten.
Imago Robert Haagsma karakteriseert AOR als "beschaafd, gepolijst". Ondanks dit beschaafde imago, zijn er mensen, die AOR moreel niet beter vinden, dan welke soort popmuziek dan ook. Zo vertelt Jacob Aranza in zijn boek 'Verborgen verleiders in de popmuziek ontmaskerd' ooit een discussie gehad te hebben met een fan van Journey. Volgens hem stond haar belangstelling voor Journey "..tussen haar en God in..". Dit is opmerkelijk, want volgens Van den Heuvel zijn er juist veel religieuze AOR-artiesten. Hij noemt AD, Allies, Jag, Halo, Idle Cure, Matthew Ward, White Heart en de vrouwenband Rachel Rachel.