Maarten Koningsberger (Utrecht, 1955) is een Nederlandse bariton. Hij beheerst als klassiek zanger een breed repertoire, strekkend van Oude Muziek tot Hedendaagse Muziek, zingt zowel Oratorium, Opera als Lied maar is ook te horen in licht-klassieke en populaire muziek. Op 24 juni 2024 beëindigde hij zijn carrière van 50 jaar als liedzanger en nam hij afscheid van zijn publiek met een drie uur durend slotrecital, Maarten Koningsberger & Friends.
Loopbaan Studie Na aanvankelijk met pianolessen te zijn begonnen verschoof de belangstelling van Koningsberger naar zang. Hij werd aangenomen aan het Sweelinck Conservatorium in Amsterdam en studeerde hier bij Max van Egmond. Na het behalen van zijn solistendiploma volgde hij lessen aan l'École d' Art Lyrique in Parijs en l'Atelier de Chant in Lyon. Tevens volgde hij lessen bij Udo Reinemann, Elisabeth Schwarzkopf en Margreet Honig.
Opera en oratorium Koningsberger zong zijn eerste operarol in Les Indes galantes van Jean-Philippe Rameau bij de Opéra Comique. In 1986 vertolkte hij bij Opera Forum de partij van Pelléas in Pelléas et Mélisande van Claude Debussy. In 1991 debuteerde hij bij de Nederlandse Opera als Tancredi in Il combattimento di Tancredi e Clorinda van Claudio Monteverdi. In de jaren hierna volgden titelrollen in o.a. Umberto Giordano's Andrea Chenier, in Dido and Aeneas van Henry Purcell en in Georg Friedrich Händels Apollo e Daphne. Daarnaast was hij te horen in producties van de Nederlandse Reisopera (L’Opera Seria), in de Opera Zuid-productie van Die Dreigrosschenoper en in opera’s van Bernstein, Mozart (Die Zauberflöte), Offenbach, Poulenc en Richard Strauss.
Ook in het Oratoriumrepertoire is hij een veelgevraagd solist, o.a. voor de rol van Christus in de Matthäus Passion van J.S. Bach. Zijn opera- en oratoriumoptredens brachten hem naar de Staatsoper Berlin, de Wigmore Hall in Londen, de Hong Kong Philharmonic, het Theater an der Wien, de Philharmonie in München en de Beijing Concert Hall. Hierbij werkte hij samen met orkesten als The Academy of Ancient Music, het Rotterdams Philharmonisch Orkest, The Orchestra of the Age of Enlightenment, Les Arts Florissants en Der Akademie für Alte Musik Berlin. Hij werkte met dirigenten als Gustav Leonhardt, Jaap van Zweden, William Christie, Jeffrey Tate, René Jacobs, Jan Willem de Vriend, Marin Alsop, Marc Minkowski, Ton Koopman, Reinbert de Leeuw en Christophe Rousset.
In 2018 zong hij met het Noord-Nederlands Orkest de Friese Matthaüs Passion, een Friese vertaling van het meesterwerk van Bach door Peter Sijbenga, als onderdeel van het festival Leeuwarden Culturele Hoofdstad van Europa.
Lied In 2001 debuteerde Koningsberger in de Internationale Vocale Serie van het Koninklijk Concertgebouw te Amsterdam. Begeleid door pianisten als Graham Johnson, Rudolf Jansen, Kevin Grout, Roger Braun en Bas Verheijden heeft hij een carrière als Liedzanger gevestigd die hem wereldwijd langs de grote concertzalen voerde, waaronder het Amsterdamse Concertgebouw, Carnegie Hall in New York, de Esplanade in Singapore en Baxter Concert Hall in Kaapstad.
Naast het traditionele Liedrepertoire gaat hij ook het experiment aan met een CD met Franz Schuberts Die schöne Müllerin, begeleid door twee gitaren in plaats van piano, en een CD met liederen van Robert Schumann met het Matangi Quartet. Ook voert hij Schuberts Winterreise uit in een Nederlandse vertaling van Jan Rot. Jan Rot spoorde Koningsberger aan om “te zingen zoals hij iets van Annie M.G. Schmidt zou vertolken” (recensie Algemeen Dagblad, 12 maart 2003). Hierdoor neigt (volgens dezelfde recensie) de opname meer “naar het populaire chanson en poplied, dan naar de klassieke manier van zingen”.
Maarten Koningsberger heeft de Winterreise (in de originele versie) meer dan 250 keer uitgevoerd.
Overig Muziektheater en kindervoorstellingen In 2004 ontwikkelt Koningsberger in samenwerking met danser Dries van der Post, pianist Kelvin Grout en onder regie van Margrith Vrenegoor een muziektheaterproductie rondom liederen uit Gustav Mahlers Des Knaben Wunderhorn, de Rückertlieder en Lieder eines fahrenden Gesellen, waarin Koningsberger en Van der Post een liefdesrelatie tussen twee mannen verbeelden. Ook maakt Koningsberger een programma rond liederen, gedichten en ook enkele, niet uitgegeven onbekende composities van Simon Vestdijk.
Samen met acteur Porgy Franssen, kleinkunstenaar Daniël Samkalden, performer Theo Nijland, gitaristen Esther Steenbergen en Olga Franssen onder regie van Han Römer bracht hij een muzikale voorstelling over het leven en werk van Piet Paaltjens.
Maarten Koningsberger werkte ook mee aan kindervoorstellingen, waaronder de De koning danst! op muziek van Jean Baptiste Lully en Jean-Philippe Rameau, en de voorstelling Zingende honden bijten niet.
TV In 2009 maakt hij voor de EO het televisieprogramma De Matthäus Masterclass waarin hij vijf bekende, niet-klassieke zangers, waaronder Jim Bakkum, Rob de Nijs en Carola Smit, coacht bij het zingen van delen uit de Matthäus-Passion. Eenzelfde serie maakt hij met andere zangers in 2010, 2013 en 2017, naast een vergelijkbare serie rond The Messiah van G. F. Handel in 2014 en 2015.
Docent en jurylid Koningsberger was als docent vele jaren verbonden aan het Conservatorium van Amsterdam (Baroque Singing), het Conservatoire National Supérieur de Musique et de Danse de Paris en het Centre de Musique Baroque de Versailles. Daarnaast gaf hij masterclasses aan het Centre de la Voix Rhône-Alpes in Lyon. Ook is hij met enige regelmaat jurylid bij zangconcoursen.
CD-opnames Maarten Koningsberger is te horen op de volgende CD's: JaarTitelOverige uitvoerendenCD-label /-nummer2019Schuman / Heine: Dichterliebe op 48, Liederkreis op. 24 en Romanzen und Balladen op. 53Matangi QuartetQuintone Q150052018Old songs re-sungThe Atlantic TrioQuintone Q 18012015Matthäus Passion, J.S. Bach: Mendelssohn version 1841Consensus Vocalis, Orkest van het Oosten e.a. o.l.v. Jan Willem de VriendChallenge Classics CC726612013Bosch requiem 2012: Requiem voor soli, koor en orgel, op.9, M. DurufléBrabant Koor, Brabants Orkest o.l.v. Ed Spanjaard e.a.Stichting Jheronimus Bosch 500 KTC 1462 - ook als DVD2013Des Knaben Wunderhorn, G. MahlerEd Spanjaard, pianoQuintone Q120012013What's New, jazzalbumEric Calmes ((contra-)bas), Enrique Firpi (drumstel, slagwerk), Esther Steenbergen (gitaar) en Nico van der Linden (piano)Omnium Audiovisueel – GW 1300092010Lieder, J. BrahmsKelvin Grout, pianoQuintone Q100052010Schwanengesang D 957, F. SchubertKelvin Grout, pianoChannel Classics KAM CD 92052009Music for a while: Solo songs, H. PurcellFred Jacobs, theorbeQuintone Q 080062008Verliefd & Verloren, complete Liederen van Schumann/Heine, Nederlandse vertaling door Seth GaaikemaMaria Petkova, pianoStrengholt United Media – UMCO 978 90 4940 0262006Winterreis, F. Schubert, Nederlandse vertaling van Jan RotRoger Braun, pianoBrilliant Classics 64462003Winterreise, F. SchubertRoger Braun, pianoBrilliant Classics 6446 / Tatlin TA 0032003Die schöne Müllerin, F. SchubertOlga Franssen en Esther Steenbergen, gitaarEtcetera Records KTC 12562002Cantata The hollow men, Kees van BaarenGroot Omroepkoor, Radio Filharmonisch Orkest e.a. o.l.v. Reinbert de LeeuwComposers' Voice CV 1032002Complete Songs, Rudolf EscherRoger Braun, pianoOttavo OTR C101762002Lied Edition Vol. 2: 1819-1837, Fanny Mendelssohn - BartholdyKelvin Grout, pianoTrouba TRO-CD 014202002Lied Edition Vol. 2: 1837-1847, Fanny Mendelssohn - BartholdyKelvin Grout, pianoTrouba TRO-CD 014211999An 1816 Schubertiad; the Hyperion Schubert edition; vol.32, F. Schubert: Cantate voor tenor, mannenkoor en piano D.407Graham Johnson, piano, e.a.Hyperion Records CDJ330321998Kammermusik & Lieder vol.4, Ethyl SmythKelvin Grout, pianoTrouba TRO-CD 014171997Music of the spheresMike Fentross, luit en Brisk Recorder QuartetGlobe Records GLO 51631997Grands Motets, Jean-Joseph de MondonvilleLes Arts Florissants e.a. o.l.v. William ChristieErato 0630-17791-21997Complete songs: An 1822 Schubertiad, the Hyperion Schubert edition vol.28, F. SchubertGraham Johnson, pianoHyperion Records CDJ330281996Early string quartets and vocal works vol.3. D. MilhaudRudolf Jansen, pianoTrouba TRO-CD 014111991French cantatasAcademie van het Begijnhof AmsterdamGlobe Records GLO 50551989Muziek in de Nederlanden: 1850 - 1920Leo van Doeselaar, pianoTeleac/Not TEL 89041989Myrthen, op 25, R. SchumannNellie van der Sijde, sopraan en Kelvin Grout, pianoGlobe Records GLO 5025
Externe links Website Maarten Koningsberger Youtubekanaal Maarten Koningsberger Optreden bij Podium Witteman Complete live-opname van de Winterreise uit 2018, met pianist Bas Verheijden Impressie van de deelname van Jim (Bakkum) in De Matthäus Masterclass Koningsberger over de deelname van Alex Klaassen in de Messiah Masterclass
Categorie:Nederlands musicus Categorie:Nederlands muziekpedagoog Categorie:Nederlands bariton