thumb|Grafmonument J.C. Rijk Franciscus Johannes Regnerus Donkers (Helmond, 3 februari 1821 – Venlo, 17 augustus 1877) was een Nederlands beeldhouwer, tekenaar en architect.
Eerste jaren Frans Donkers werd geboren in Helmond als zoon van dr. Regnerus Henricus (Rein) Donkers (1788-1830) en Anna Henrietta Leopoldina Catharina Swalbach (1794-1862).Ton Welzer, "Regnerus Henricus Donkers", Bossche Encyclopedie. Zijn vader was doctor in de genees-, heel- en verloskunde. Rond 1826-1827 verhuisde het gezin naar Den Bosch, waar vader zijn dokterspraktijk voortzette. Donkers werd opgeleid aan de Koninklijke School voor Kunst, Techniek en Ambacht. Toen koning Willem II in 1840 incognito 's-Hertogenbosch aandeed, kreeg hij tijdens een bezoek aan de weduwe Donkers-Swalbach een houten maquette aangeboden die Frans had gemaakt van de Sint-Janskathedraal. Het werd het overlijden van de koning gekocht door baron Andreas van den Bogaerde van Terbrugge, oud-gouverneur van Noord-Brabant, en geplaatst op diens kasteel Heeswijk. Het werk is later opgenomen in de collectie van Het Noordbrabants Museum.Houten model van de Sint Janskerk, Het Noordbrabants Museum. Gearchiveerd op 10 juli 2023. Als dank voor de maquette kreeg Donkers een koninklijke beurs, die hem in staat stelde om te studeren aan de Koninklijke Academie voor Schone Kunsten van Antwerpen.C.J.A.C. Peeters (1964) De Sint Janskathedraal te 's-Hertogenbosch. Den Haag: Staatsuitgeverij / Zeist: Rijksdienst voor de Monumentenzorg. In Antwerpen maakte hij een beeld van een geknielde Maria Magdalena, naar een origineel van Antonio Canova, dat hij in 1845 aan zijn oude Bossche school aanbood."Nederland", Noord-Brabander, 9 augustus 1845. Een jaar later ontving hij tijdens een vergadering van burgemeester en wethouders de gouden medaille van verdienste van de school."'s Hertogenbosch, 11 april", Algemeen Handelsblad, 15 april 1846; "'s Hertogenbosch, 15 april", Noord-Brabander, 16 april 1846. Hij nam deel aan een aantal tentoonstellingen van Levende Meesters in Den Haag en Amsterdam.
Werkzaamheid In 1848 stichtte hij samen met zijn broer Henri (1827-1891) een beeldhouwatelier. Een jaar later werd hij docent aan de Koninklijke School, maar stapte al na drie avonden op na een conflict met de directeur over zijn onderwijsmethode. Door het Provinciaal Genootschap van Kunsten en Wetenschappen in Noord-Brabant werd in 1853 een drietal prijsvragen uitgeschreven, waaronder een voor de restauratie van het exterieur van de St. Janskathedraal. De gebroeders Donkers leverden een plan in, dat in 1858 werd bekroond met een zilveren medaille. Met het plan werd niets gedaan, ondanks dat zij in een aanvulling tegemoet kwamen aan bezwaren van de jury. De twee broers keerden na dit debacle 's-Hertogenbosch de rug toe, beiden vestigden zich aanvankelijk te Kerkdriel maar verhuisden later beiden samen naar hun geboorteplaats waarvoor ze eerder, in 1861, twee leeuwen leverden ter versiering van het verbouwde stadhuis. Henri werd in 1862 de eerste directeur van de gasfabriek in Helmond, Frans werd eind 1862 benoemd tot architect van de gemeente Helmond en tevens directeur/tekenmeester van de nieuw opgerichte gemeentelijke tekenschool. Hij maakte als gemeentearchitect nog een ontwerp voor het de bouw van een Rijks-HBS in Helmond (waarin de tekenschool een onderkomen kreeg) maar de inspecteur middelbaar onderwijs keurde zijn ontwerp af. Per 1 juli 1865 werd Donkers opzichter 1e klas bij de Staatsspoorwegen op de spoorlijn Venlo-Helmond en zou dat tot zijn overlijden blijven. Henri bleef actief als beeldhouwer, zijn werk viel in de smaak bij het Koninklijk Huis.
Frans Donkers trouwde in 1859 met Quirina Kolverschoten (1833-1899), uit dit huwelijk werden zes kinderen geboren.P.C. Molhuysen en P.J. Blok (red.), "Donkers, Franciscus Johannes Regnerus", Nieuw Nederlandsch biografisch woordenboek. Deel 8. A.W. Sijthoff, Leiden 1930. Gearchiveerd op 22 augustus 2021. Hij overleed in 1877 te Venlo, op 56-jarige leeftijd.
Enkele werken 1840: maquette van de Sint-Janskathedraal, collectie Noordbrabants Museum. 1851: Nederland sterk door Oranje, een allegorische groep, geschonken aan koning Willem III. 1851: beelden van Johannes de Doper en Augustinus aan weerszijden van de communiebank in de Heikese kerk in Tilburg. 1853: standbeeld van Karel van Brimeu in Megen. 1854: beeld van de schilder Theodoor van Thulden in het stadhuis van 's-Hertogenbosch. 1855: grafmonument met marmeren buste van vice-admiraal J.C. Rijk op Oud Eik en Duinen in Den Haag. 1856: buste van Willem Bilderdijk. Het beeld werd getoond tijdens het Bilderdijkfeest ter herinnering aan Bilderdijks 100e geboortejaar en later bij Arti et Amicitiae in Amsterdam.Johan Carl Zimmerman, "Het Bilderdijks-feest en het Bilderdijks-monument", De Gids, jaargang 20 (1856). Gearchiveerd op 22 april 2023.
Galerij
Categorie:Nederlands architect Categorie:Nederlands beeldhouwer Categorie:Nederlands tekenaar