De 221. Infanterie-Division en later 221. Sicherungs-Division (Nederlands: 221e Infanteriedivisie / 221e Beveiligingsdivisie) waren Duitse infanteriedivisie's in de Heer tijdens de Tweede Wereldoorlog. De 221e Beveiligingsdivisie was betrokken bij de beveiliging van het Rückwärtigen Heeresgebietes (in de achterhoede gelegen legergebied) van de Heeresgruppe Mitte (Legergroep Midden). Ze nam actief aan oorlogsmisdrijven tegen partizanen (Bandenbekämpfung) en de holocaust deel.
Geschiedenis divisie 221e Infanteriedivisie Inzetgebied Polen: september 1939 tot mei 1940 Nazi-Duitsland: mei 1940 tot maart 1941
In augustus 1939 werd de 221e Infanteriedivisie als divisie in de 3e welle in Breslau opgesteld. Kort hierna diende de divisie als reserve voor het 10. Armee (10e Leger) en het 8. Armee (8e Leger). Tijdens de Poolse veldtochtWELTKRIEG: Wehrmacht Kriegsgliederung Polen-Feldzug 1939. Geraadpleegd op 18 februari 2020., raakte de divisie van Kalisch naar Bzura. In september 1939 tijdens de beslissende Slag aan de Bzura, volgde nederlaag voor het Poolse leger. Na het einde van de gevechtshandelingen, voerde de 221e Infanteriedivisie beveiligings- en bezettingsopdrachten in het bezette Polen uit. In december 1939 werd elke 4e compagnie van het infanterieregiment tot machinegeweercompagnie omgebouwd. De divisie werd in de OKH-reserve geplaatst. In april 1940 voor de Slag om Frankrijk, werd de divisie naar de Oberrhein verplaatst. In juni 1940 overschreed de divisie bij Marckolsheim de Rijn, en bezette het Elzasser Colmar. Van augustus 1940 tot maart 1941 was de divisie inactief. In maart 1941 volgde de wederinstelling en de verdeling naar de 221e Beveiligingsdivisie, 444e Beveiligingsdivisie en de 454e Beveiligingsdivisie.
221. Sicherungs-Division Inzetgebied Nazi-Duitsland: maart tot juni 1941 Oostfront, midden sector: juni 1941 tot juli 1944
De 221e Beveiligingsdivisie werd in Breslau uit delen van de 221e Infanteriedivisie opgebouwd. De divisie werd achter de frontlinie van de midden sector in de Sovjet-Unie ingezet. Het was pas tijdens de terugtrekking van de Wehrmacht voor Moskou dat de divisie bij de Legergroep Midden ingezet werd. In juli 1944 moest de divisie na zware verliezen tijdens Operatie Bagration bij Minsk ontbonden.
Oorlogsmisdaden door de 221. Sicherungs-Division begaan Volgens haar overeenstemmend beveiligingsorde, was de 221e Beveilingsdivisie bij misdaden van de Wehrmacht in de bezette Sovjetunie betrokken. Het is niet bekend hoeveel soldaten en burgers deze eenheid tijdens de bezetting heeft gedood. Op basis van haar overgebleven meldingen en operationele rapporten, is het echter bekend dat ze het Kommissarbefehl opvolgde. De vrouwelijke leden van het Rode Leger de zogenaamde "Flintenweiber" werden ook doodgeschotenHartmann 2012, p.496-499.. De grootste brutaliteit werd echter onthuld in de strijd tegen de echte en veronderstelde partizanen. Alleen al tussen 22 juni en 3 juli 1941, werden van de 4004 gevangenen die door de divisie waren geregistreerd, er zeven als commissaris en 323 anderen als „Freischärler“ ("Vrijscharen") gekenmerkt en doodgeschoten. Zoals de bronnen laten zien, blijkt daaruit dat de divisie van midden september tot half november 1941 1847 "partizanen" dood geschoten heeft. Bovendien werden in dezelfde periode in totaal 12.237 verdere "partizanen", "partizanen helpers" en "verdachte van partizanen activiteiten" gearresteerdHartmann 2012, p.334-336..
De 221e Beveiligingsdivisie was op zijn minst medeverantwoordelijkheid voor de massale dood van Sovjet-krijgsgevangenen. Het aan de 221e Beveiligingsdivisie ondergeschikt gestelde doorgangskampen was (afgekort:Dulag), waarin de gevangengenomen Sovjet-krijgsgevangenen in eerste instantie ondergebracht werden. Een van de grotere kampen was Dulag 131 in Babroejsk, Wit-Rusland. Van het begin van Operatie Barbarossa, tot aan het begin van maart 1942, was dit kamp onder het commando van de 221e Beveiligingsdivisie gesteld. Vanaf november 1941 werden ongeveer 158.000 Sovjet-krijgsgevangenen in dit soort kampen doorgesluisd. Op 20 november 1941 waren 14.777 van hen overleden als gevolg van slechte accommodatie, maar vooral slechte voedingPohl 2012, p.224..
Uiteindelijk werd de 221e Beveiligingsdivisie ook bij de Holocaust betrokken. Zoals blijkt uit de schriftelijke rapporten, waarin herhaaldelijk de executies van Joden genoteerd werd. De grootste excessen werden niet gepleegd door de eenheden van de divisie zelf, maar door de politiebataljons die onder haar bevel gesteld waren. Een van de verschrikkelijkste bloedbaden vond gelijk in een van eerste dagen van de oorlog in de Poolse stad Białystok plaats. Soldaten van het Polizei-Bataillon 309 (309e Politiebataljon) die onder de leiding van Zugführer (pelotonscommandant) Heinrich Schneider diende, doden op 27 juni 1941 tussen de 2000 en 2200 mensen. Waaronder minstens 700 Joodse mannen die levend in de synagoge van de stad werden verbrand. De daaruit ontstane grote brand trof ook grote delen van het stadscentrum, maar ook talrijke bewoners werden slachtoffer van de brandHartmann 2012, p.274..
Verliezen van de 221. Sicherungs-Division Voor de 221e beveiligingsdivisie, met een doelsterkte van 10.267 soldaten tijdens de inzetten van juni 1941 tot december 1943, werden er 9474 soldaten gesneuveld of vermist gedocumenteerd. Waarbij er geen gegevens beschikbaar zijn van de maanden oktober 1942 en september, oktober, november en december 1943, de ontstane onvolledigheid werd door berekende gemiddelden gesloten. De verliezen omvatten 1595 soldaten die gesneuveld zijn en 723 soldaten die vermist zijn. Er zijn ook 7157 gewonden. De verliezen van deze divisie zijn relatief gelijk matig verdeeld over de maanden. In januari 1942 noteerde de divisie bij de inzet aan het front in de winter, een ongewoon groot aantal gewonden. Dit ten gevolge van de kou.
Decoraties voor de leden van de 221. Sicherungs-Division De leden van de 221e Beveiligingsdivisie werden voor een divisie aan het Oostfront, relatief weinig onderscheiden. Zeven leden van de divisie werden met het Duits Kruis in goud onderscheiden. 2770 manschappen werden met het IJzeren Kruis 1939 der Tweede Klasse en 184 manschappen met het IJzeren Kruis 1939 der Eerste Klasse onderscheiden. Er waren ook 498 Herhalingsgesp bij IJzeren Kruis 1939 uit beide klassen van het IJzeren Kruis 1939. 4615 manschappen ontvingen het Kruis voor Oorlogsverdienste (1939) met Zwaarden. Terwijl bij fronteenheden de aantallen van IJzeren Kruisen toegekend groter was dan dat van de Kruis voor Oorlogsverdienste, is de verhouding bij de 221e Beveiligingsdivisie juist omgekeerdHartmann 2012, p.192..
Commandanten 221e InfanteriedivisieLexikon der Wehrmacht: 221. Infanterie-Division. Geraadpleegd op 18 februari 2020. Gearchiveerd op 24 mei 2022.Axis Biographical Research: DAS HEER, GENERALLEUTNANT, Generalleutnant Johann Pflugbeil. Geraadpleegd op 18 februari 2020.
Rang Naam Begin Eind Opmerking Generalmajor / Generalleutnant Johann Pflugbeil 26 augustus 1939 / 1 september 1939Kursietis 1999, p.162. 15 maart 1941 221e BeveiligingsdivisieLexikon der Wehrmacht: 221. Sicherungs-Division. Geraadpleegd op 18 februari 2020. Rang Naam Begin Eind Opmerking Generalleutnant Johann Pflugbeil 26 augustus 1939Maparchive.ru: 221_Sicherungs-Division.pdf. p.1. Geraadpleegd op 25 februari 2020. / 15 maart 1941 5 juli 1942 Generalmajor / Generalleutnant Hubert Lendle 5 juli 1942Leo bw: Lendle, Hubert. Geraadpleegd op 25 februari 2020. 1 augustus 1943 / 18 november 1943Axis Biographical Research: DAS HEER, Generalmajor, Generalleutnant Hubert Lendle. Geraadpleegd op 18 februari 2020./ 1944 Generalmajor Karl Böttger 1 augustus 1943Axis Biographical Research: DAS HEER, Generalmajor, Generalleutnant Karl Böttger. Geraadpleegd op 18 februari 2020. Gearchiveerd op 24 augustus 2021. 5 september 1943 Generalleutnant Hubert Lendle 5 september 1943 Maart 1944 Generalleutnant Bogislav von Schwerin 20 februari 1944/ maart 1944 28 april 1944Axis History Forum: General Bogislav Graf von Schwerin. Geraadpleegd op 18 februari 2020. Gearchiveerd op 28 november 2022. Met het commando van de functie belast Generalleutnant Hubert Lendle 28 april 1944 Ontheven van commando Generalmajor Rudolf Sieckenius 14 augustus 1944 31 augustus 1944Google Boeken: Rommel's Lieutenants: The Men Who Served the Desert Fox, France, 1940. p.39. Geraadpleegd op 3 mei 2020. Gearchiveerd op 5 juli 2023. De divisie werd ontbonden.
Eerste Generale Stafofficier (Ia)Balsi.de: 221. Infanterie-Division. Geraadpleegd op 25 februari 2020. Gearchiveerd op 25 februari 2020. 221e Infanteriedivisie Rang Naam Begin Eind Opmerking Hauptmann i.G. Gerhard Michael 1 september 1939 December 1939 Major i.G. Hans-Ulrich von Oertzen Januari 1940 Juli 1940 Oberstleutnant i.G. Heinrich von Bünau Augustus 1940 Maart 1941 221e BeveiligingsdivisieAxis History: 221. Sicherungs-Division. Geraadpleegd op 18 februari 2020. Gearchiveerd op 2 december 2022. Rang Naam Begin Eind Opmerking Hauptmann Karl Hübner 1 april 1941 4 november 1941 Major Richard Benke Februar 1942 Juni 1942 Oberstleutnant Helmuth Kreidel Juli 1942 September 1943 Major Fürst zu Castell-Castell 10 december 1943 Onbekend
Samenstelling van de 221e Infanteriedivisie Infanterie-Regiment 350 Infanterie-Regiment 360 Infanterie-Regiment 375 Artillerie-Regiment 221 Pionier-Bataillon 221 Feldersatz-Bataillon 221 Panzerabwehr-Abteilung 221 Aufklärungs-Abteilung 221 Nachrichten-Abteilung 221 Nachschubtruppen 221
Externe links Familie Tenhumberg: 221. Sicherungs-Division Maparchive.ru: diverse dagrapportages van de 221e Beveiligingsdivisie Gedenkteken voor de vermoorde Joden van Klimavichy door de 221e Beveiligingsdivisie
Categorie:Duitse militaire eenheid in de Tweede Wereldoorlog Categorie:Heer (Wehrmacht) Categorie:Oorlogsmisdaad