Extinction Rebellion Nederland of XRNL is een activistische milieugroep in Nederland, die onderdeel vormt van de in 2018 opgerichte internationale beweging Extinction Rebellion met wortels in het Verenigd Koninkrijk.
De groep streeft naar een wereld waarin de menselijke samenleving en milieu "op een vruchtbare manier" met elkaar zijn verbonden, en die wordt gekenmerkt door "eerlijke, collectieve besluitvormingsprocessen". De groep vreest het uitsterven van dier- en plantensoorten, en uiteindelijk ook een onleefbare aarde voor mensen. Ze wil dat elk land een 'Deltaplan klimaat' opstelt en uitvoert dat de uitstoot van broeikasgas radicaal doet verminderen. Daarbij zou een zogenaamde 'Burgerkamer' de politici moeten bijstaan. Met geweldloze acties wil de groep de samenleving klimaatneutraal maken. Naast milieudoelen vraagt XR ook aandacht voor de Gaza-oorlog.
De groep laat van zich spreken via korte en langere straatacties en blokkades. Het autoverkeer wordt stopgezet en moet wachten. In 2019 waren er in Nederland demonstraties bij het Shell hoofdkantoor in Den Haag en het Gasuniegebouw in Groningen. In hetzelfde jaar waren er ook demonstraties op de T-splitsing bij het Rijksmuseum in Amsterdam en op de rotonde bij de campus van de universiteit in Wageningen. In 2022 heeft XR actie gevoerd op onder andere Schiphol tegen privéjets en in Den Haag tegen subsidies voor olie, kolen en gas.
A12-blokkade
Extinction Rebellion Nederland kreeg onder meer bekendheid door de grote burgerlijk ongehoorzame acties, georganiseerd op de A12 in Den Haag. Bij deze A12-blokkades, waarvan de eerste plaatsvond op 6 juli 2022, is de afrit van de snelweg geblokkeerd door demonstranten. Extinction Rebellion sprak in 2023 bij deze acties de intentie uit om de blokkades voort te zetten totdat de overheid "stopt met het uitgeven van €37,5 miljard aan fossiele subsidies". Waar bij de eerste actie in 2022 zo'n 90 demonstranten deelnamen, zijn bij de zevende actie op 27 mei 2023 in totaal 1587 actievoerders door de politie aangehouden. Extinction Rebellion heeft in juni 2023 een 'permanente blokkade' aangekondigd, die plaats zou moeten vinden vanaf 9 september.
Erkenning In oktober 2023 behaalde Extinction Rebellion de eerste plaats in de Duurzame 100 van dagblad Trouw. Juryvoorzitter Klaske Kruk prees het burgerinitiatief om hoe ze met een groeiend aantal burgers de agenda bepaalt in haar strijd voor de afschaffing van fossiele subsidies.
Bekende Nederlanders bij XR Verschillende bekende Nederlanders sloten zich aan bij Extinction Rebellion Nederland of namen deel aan acties van de beweging.
Acteur Sieger Sloot en actrice Katja Herbers maakten hun betrokkenheid bij XR begin 2023 openbaar. Actrice Carice van Houten werd in mei en september 2023 aangehouden bij A12-blokkades. Zij riep haar volgers op tot geweldloze actie voor het klimaat.
Strafrechtadvocaat Bénédicte Ficq nam in januari 2023 deel aan een A12-blokkade in Den Haag en werd daarbij aangehouden. In november 2023 nam zij afstand van XR vanwege politieke uitingen over Genocide in Gaza tijdens de Klimaatmars in Amsterdam.
Hannah Prins, juriste en schrijfster, nam deel aan de A12-blokkades en groeide uit tot een van de bekendste gezichten van XR Nederland.
Klimaatactivist Jelle de Graaf trok landelijk de aandacht door een vastplakactie in het televisieprogramma Jinek in 2022 en was vanaf 2021 regelmatig woordvoerder van XR Nederland. Hij vertegenwoordigde de beweging in 2023 bij een rondetafelgesprek in de Tweede Kamer over het demonstratierecht.
Klimaatactivtist en organisator Pippi van Ommen was mede-oprichter van Extinction Rebellion in Nederland en deed de woordvoering bij diverse acties zoals bij de verstoring van een uitvoering in het Concertgebouw (2022) en een actie bij de Nachtwacht in het Rijksmuseum (2022). Ze is een van de hoofdpersonen in de documentaire The System uit 2025
Sebastiaan Vannisselroy, kwam in het nieuws met klimaatacties bij de Dom in Utrecht (2021) en het Concertgebouw in Amsterdam (2022). Later trok hij landelijk aandacht met een fietstocht naar India in het televisieprogramma 3 op reis, waarin hij het onderwerp migratie en klimaatrechtvaardigheid aankaartte.
Externe link Officiële website
Zie ook Extinction Rebellion Animal Rebellion
Categorie:Nederlandse actiegroep Categorie:Klimaatverandering Categorie:Milieubeweging Categorie:Nederlandse natuurbeschermingsorganisatie