Galen Rupp (Portland, 8 mei 1986) is een Amerikaanse langeafstandsloper, die is gespecialiseerd in de 10.000 m. Hij nam driemaal deel aan de Olympische Spelen en won hierbij een zilveren en een bronzen medaille.
Biografie Jeugd Rupp bezocht de Central Catholic High School in Portland en hierna van 2005 tot 2009 de Universiteit van Oregon in Eugene. In deze tijd ontwikkelde hij zich onder begeleiding van zijn trainer Alberto Salazar tot het grootste talent van het land. Hij won diverse titels en verbeterde records op verschillende lange afstanden en veldloopwedstrijden bij de NCAA.
Rupp begon zijn atletiekcarrière met name op de 5000 m. Op deze afstand won hij in 2002 brons bij de Amerikaanse jeugdkampioenschappen en een jaar later won hij goud bij de Pan-Amerikaanse jeugdkampioenschappen in Bridgetown. In 2004 werd hij voor het eerst Amerikaanse jeugdkampioen op deze afstand. Ook werd hij dat jaar de Amerikaanse jeugdkampioen veldlopen. Voor zijn prestaties werd hij in Amerika verkozen tot 'High School Athlete of the Year'.
Senioren In 2007 kwam Galen Rupp uit op de 10.000 m bij de wereldkampioenschappen in Osaka. Hij behaalde een elfde plaats. Een jaar later maakte hij zijn olympische debuut op de Olympische Spelen van Peking. Op de 10.000 m eindigde hij als dertiende met een tijd van 27.36,99. De wedstrijd werd gewonnen door Kenenisa Bekele met een verbetering van het olympisch record in 27.01,17.
Rupp boekte zijn eerste successen bij de senioren in 2009. Dat jaar won hij tijdens de Amerikaanse kampioenschappen de titel op de 10.000 m en tijdens de NCAA-indoorkampioenschappen die op zowel de 3000 m als de 5000 m. Drie jaar later won hij zilver op de 10.000 m bij de Olympische Spelen in Londen. Met een tijd van 27.30,90 werd hij alleen nipt voorbijgestreefd door Mo Farah, die de wedstrijd won in 27.30,42.
In 2016 debuteerde Rupp op de marathon. Hij maakte zijn debuut bij de US Olympic Trials in Los Angeles, die hij meteen won in 2:11.13. Op de Olympische Spelen van 2016 in Rio de Janeiro veroverde hij een bronzen medaille op de marathon. Zijn persoonlijke recordtijd van 2:10.05 werd alleen onderboden door de Keniaan Eliud Kipchoge (goud; 2:08.44) en Ethiopiër Feyisa Lilesa (zilver; 2:09.54).
In oktober 2017 won hij de Chicago Marathon en versloeg tijdens deze wedstrijd diverse van 's werelds beste marathonlopers van dat moment. Hij was de eerste Amerikaan van geboorte in 35 jaar die deze marathon wist te winnen sinds Greg Meyer in 1982.
Galen Rupp traint bij het Nike Oregon Project van Alberto Salazar met onder andere Mo Farah en Matthew Centrowitz. Hij is aangesloten bij Oregon Ducks.
Titels Amerikaans kampioen 5000 m - 2012 Amerikaans kampioen 10.000 m – 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2015 NCAA-veldloopkampioen – 2008 NCAA-indoorkampioen 3000 m - 2009 NCAA-indoorkampioen 5000 m - 2009 Pan-Amerikaans juniorkampioen 5000 m – 2003
Persoonlijke records Baan OnderdeelPrestatieDatumPlaats800 m1.50,002 mei 2009Palo Alto1500 m3.34,155 september 2014Brussel1 Eng. mijl3.52,1127 juli 2013Londen3000 m7.43,2413 augustus 2010Londen5000 m12.58,902 juni 2012Eugene10.000 m26.44,36 (ex-AR)30 mei 2014Eugene
Indoor OnderdeelPrestatieDatumPlaats1500 m3.34,7826 januari 2013Boston1500 m3.34,78+26 januari 2013Boston1 Eng. mijl3.50,9226 januari 2013Boston2000 m5.04,432 februari 2013Boston3000 m7.30,16 (NR)21 februari 2013Stockholm2 Eng. mijl8.07,41 (NR)25 januari 2014Boston5000 m13.01,26 (NR)16 januari 2014Boston
Weg OnderdeelPrestatieDatumPlaats5 km13.3925 november 2010San José (USA)10 Eng. mijl46.242 september 2018Tilburg20 km59.044 september 2017New Havenhalve marathon59.4711 maart 2018Romemarathon2:06.076 mei 2018Praag
Palmares 3000 m 2003: Oregon Twilight in Eugene - 8.14,00 2003: 7e WK U20 in Sherbrooke - 8.10,42 2004: Kajaks International Track Classic in Richmond - 8.03,67 2005: 4e International Meeting in Lignano - 7.49,16 2006: 4e Oregon Preview in Eugene - 8.14,20 2008: Adidas Track Classic in Carson - 7.51,17 2010: 5e Aviva London Grand Prix in Londen - 7.43,24 2011: Amerikaanse indoorkamp. - 7.59,91 2013: Oregon Twilight in Eugene - 7.46,34 2014: Amerikaanse indoorkamp. - 7.48,19 2015: Prefontaine Classic - 7.59,69+
5000 m 2003: Pan-Amerikaanse jeugd kamp. - 14.20,29 2004: Cardinal Invitational- B Race - 13.55,32 2004: 9e WK U20 in Grosseto - 13.52,85 2005: 5e Oregon Invitational- 13.50,10 2005: 5e NCAA-kamp. - 13.59,11 2007: Oregon Invitational- Section 1 - 13.30,49 2009: Oregon vs. UCLA Men's Dual - 13.55,75 2009: NCAA-kamp. in Fayetteville - 14.04,12 2010: NYRR Invite in Berkeley - 13.32,53 2011: Amerikaanse kamp. - 13.25,52 2011: Aviva Birmingham Grand Prix - 13.06,86 2011: 9e WK - 13.28,64 2012: Prefontaine Classic - 12.58,90 2012: USA Olympic Trials (tevens Amerikaanse kamp.) - 13.22,67 2012: 7e OS - 13.45,04 2013: Amerikaanse kamp. - 14.54,91 2013: 8e WK - 13.29,87 2013: 5e Memorial Van Damme - 13.01,37 2014: USATF High Performance Distance Classic - 13.19,59 2014: Bislett Games - 13.03,35 2014: 4e Meeting Areva - 13.00,99 2014: 4e DN Galan - 13.05,97 2014: Weltklasse Zürich - 13.07,82 2015: Prefontaine Classic - 13.12,36 2015: Amerikaanse kamp. - 13.51,54 2015: 5e WK - 13.53,90
10.000 m 2005: Oregon Twilight in Eugene - 28.15,52 2005: NCAA-kamp. in Sacramento - 28.23,75 2006: Telstra Zatopek Classic in Melbourne - 28.28,18 2007: Payton Jordan Cardinal Invitational in Palo Alto - 27.33,48 2007: NCAA-kamp. in Sacramento - 28.56,19 2007: Amerikaanse kamp. in Indianapolis - 28.23,31 2007: 11e WK - 28.41,71 2008: USA Olympic Trials in Eugene - 27.43,11 2008: 13e OS - 27.36,99 2009: Oregon Relays in Eugene - 28.28,68 2009: NCAA-kamp. in Fayetteville - 28.21,45 2009: Amerikaanse kamp. in Eugene - 27.52,53 2009: 8e WK - 27.37,99 2010: 4e Payton Jordan Cardinal Invitational in Palo Alto - 27.10,74 2010: Amerikaanse kamp. in Des Moines - 28.59,29 2011: Amerikaanse kamp. in Eugene - 28.38,17 2011: 7e WK - 27.26,84 2011: Memorial van Damme - 26.48,00 2012: USA Olympic Trials (tevens Amerikaanse kamp.) in Eugene - 27.25,33 2012: OS - 27.30,90 2013: Amerikaanse kamp. in Des Moines - 28.47,32 2013: 4e WK - 27.24,39 2014: Prefontaine Classic - 26.44,36 2014: Amerikaanse kamp. in Sacramento - 28.12,07 2015: Amerikaanse kamp. in Eugene - 28.11,61 2016: 5e OS - 27.08,92
5 km 2010: Applied Materials Silicon Valley Turkey Trot in San Jose - 13.39
10 Engelse mijl 2018: Tilburg Ten Miles - 46.24
halve marathon 2011: halve marathon van New York - 1:00.29,3 2017: 11e halve marathon van Praag - 1:01.59 2017: halve marathon van Philadelphia - 1:02.18 2018: halve marathon van Ostia - 59.47
marathon 2016: US Olympic Trials in Los Angeles - 2:11.13 2016: OS - 2:10.05 2017: Boston Marathon - 2:09.58 2017: Chicago Marathon - 2:09.20 2018: marathon van Praag - 2:06.07 2018: 5e Chicago Marathon - 2:06.21 2023: 8e Chicago Marathon - 2:08.48
veldlopen 2005: 20e WK U20 in Saint Galmier (8 km) - 25.05 2006: 6e NCAA in Terre Haute (10 km) - 31.03,0 2007: NCAA in Terre Haute (10 km) - 29.23,4 2008: NCAA in Terre Haute (10 km) - 29.03,2 2011: Bupa Great Edinburgh Crosscountry (8 km) - 25.50
Categorie:Amerikaans atleet Categorie:Amerikaans olympisch deelnemer Categorie:Middellangeafstandsloper Categorie:Langeafstandsloper Categorie:Marathonloper